Multidisciplinaire samenwerking mondzorg verder uitgebreid

Ondervoeding in de eerstelijnszorg en thuiszorg

Helaas zien we bij ouderen, als hun kwetsbaarheid toeneemt, een dramatische verslechtering van de mondgezondheid. De kwetsbare ouderen zijn uit beeld geraakt bij de reguliere tandartsen. Hoog tijd dus om de kwetsbare ouderen weer in beeld te brengen. Hiervoor zullen we de samenwerking moeten zoeken met andere zorgverleners.

In Limburg en Brabant zijn de tandartsen-geriatrie Nicole Teeuwisse en Peter de Goede er in geslaagd een groot multidisciplinair netwerk op te bouwen rondom kwetsbare ouderen.

Het netwerk heeft zich inmiddels uitgebreid en met name de samenwerking met diëtisten blijkt een welkome aanvulling.

 

De relatie tussen voeding en het gebit

Peter de Goede: “ Helaas zien wij beiden dat er ondervoeding bestaat in Nederland bij de kwetsbare ouderen in de thuissituatie. Bijna 30% van de patiënten in de thuiszorg is ondervoed. Het leidt aantoonbaar tot langzamer herstel en complicaties bij ziekte en operaties. Bij opname in het verpleeghuis, blijkt ruim 80% van de cliënten mondproblemen te hebben, dat is een vergelijkbaar probleem en vaak ligt aan beide problemen een slecht gebit ten grondslag. Het is duidelijk dat iemand zonder voldoende kauwfunctie niet goed kan eten. Ook het plezier in eten verdwijnt met een slechte of pijnlijke dentitie. Dit wordt versterkt wanneer iemand een verzwakte gezondheid heeft.”

Op het moment dat er vragen zijn over de relatie tussen voeding en het gebit wordt onze hulp ingeroepen door de diëtisten. In Limburg is een zelfde route opgezet om te komen tot vroegdiagnostiek, waarbij we zo snel mogelijk aandacht geven aan het belang van een goede mondgezondheid.

De diëtiste en de tandarts-geriatrie stellen tijdens het gezamenlijk consult een plan op. Heeft de oudere geen reguliere tandarts dan wordt deze gezocht.

 

Multidisciplinaire diagnostiek bij ouderen in de thuissituatie

Het belang van een dergelijk netwerk wordt onderschreven door het Ministerie van VWS dat een subsidie ter beschikking stelde voor het uitbreiden van het netwerk via scholing, lezingen en onderzoek. Ook deze webinar is hier een onderdeel van.

Peter de Goede, tandarts-geriatrie

Helaas zien we bij ouderen, als hun kwetsbaarheid toeneemt, een dramatische verslechtering van de mondgezond­heid. Door hun kwetsbaarheid en als gevolg van over­belasting van de mantelzorgers komen deze kwetsbare ouderen niet meer naar de tandarts. Bij opname in een verpleeghuis blijkt dat 80% van de nieuwe bewoners mondzorgproblemen heeft, die achteruitgang is gerui­me tijd vóór de opname gestart. De kwetsbare ouderen zijn uit beeld geraakt bij de reguliere tandartsen.

Hoog tijd dus om de kwetsbare ouderen weer in beeld te brengen. Hiervoor heeft een groep tandartsen een oproep verstuurd aan alle 70-plussers die langer dan twee jaar niet bij de tand­arts zijn geweest. Maar 75 % van de kwetsbare ouderen geeft geen gehoor aan de oproep van de tandarts. Hoe bereiken we die patiënten?

Hiervoor zullen we de samenwerking moeten zoeken met andere disciplines, denk aan zorgverleners zoals huisartsen met praktijkondersteuners ouderenzorg, ziekenhuisartsen, geriaters, specialisten ouderen-geneeskunde, thuiszorg, casemanagers dementie en organisaties gericht op ouderen.

Het belang van een dergelijk netwerk wordt onderschreven door het Ministerie van VWS dat een subsidie ter beschikking stelde voor het uitbreiden van het netwerk via scholing, lezingen en onderzoek. Ook deze webinar is hier een onderdeel van.

Docent: Hans van Pelt

Inleiding

Deze cursus gaat over de toepassing van gegoten restauraties waarbij pijlers partieel worden beslepen. Deze oplossing komt nauwelijks meer op de tandheelkundige opleidingen aan de orde, terwijl veel patiënten er baat bij zouden hebben. Implantaten kunnen immers niet altijd worden toegepast, bijvoorbeeld omdat er te weinig bot is of omdat de gezondheid van de patiënt dat niet toestaat. Daarnaast willen patiënten ook niet altijd een uitneembare voorziening. De partiële beslijping biedt veel mogelijkheden en zeker wanneer er adhesief wordt gecementeerd. Deze voorzieningen heten: Resin Bonded Fixed Partial Dentures (RBFPD’s) en deze hebben een stormachtige ontwikkeling doorgemaakt tussen 1980 en 2020 die ik graag onder uw aandacht wil brengen. Deze manier van werken is gebaseerd op een modern concept om harde tandweefsels te sparen. Dat is optimaal invasief waarbij het doel is de vitaliteit van de pulpa te beschermen. De cursus is bedoeld voor tandartsen van alle leeftijden die de Restauratieve Tandheelkunde en de tandheelkundige zorg voor de oudere patiënt een warm hart toedragen. De leerstof maakt deel uit van de opleiding tot Restauratief Tandarts van de NVVRT en de module FIXED van de NVVRT-Academy die ik verzorg. Tijdens mijn loopbaan heb ik veel patiënten langdurig kunnen volgen en de resultaten worden in deze presentatie getoond.

Leerdoelen

  • bij patiënten met een onvolledige tandboog indirecte restauraties kunnen  ontwerpen op incisieven, cuspidaten en (pre)molaren;
  • keuzes kunnen verantwoorden met relevante klinische en onderzoeksdata;
  • kennis hebben van de factoren die de levensduur van deze restauraties bepalen;
  • kennis hebben van de toepassingsmogelijkheden en beperkingen van partiële beslijpingen.


Cursusinformatie

Deze cursus bestaat uit een tweetal modules, die afzonderlijk van elkaar bestudeerd kunnen worden. Aan het einde van de tweede module treft u een aantal toetsvragen aan waarmee u kunt controleren of de stof voldoende begrepen is. De totale studietijd voor deze cursus bedraagt ongeveer anderhalf uur en u ontvangt 1.5 KRT-punt.

 

Docent: Prof. dr. Jo E. Frencken

 

Deze cursus informeert u over een veelvoud aan methoden die een aanvulling zijn op het traditionele restaureren van dentinecaviteiten, zoals het plaatsen van Hall-kronen, het aanbrengen van zilverdiaminefluoride, het schoonpoetsen van caviteiten en de ART-aanpak. Deze methoden zijn van belang om goede mondzorg aan met name kinderen en ouderen te geven. De onderliggende handelingen worden ondersteund door de huidige kennis en inzichten binnen de cariologie. In de juli/augustus 2020 uitgave van het Nederlands Tijdschrift van Tandheelkunde (NTvT) staat een artikel over de huidige methoden om carieus weefsel uit caviteiten te verwijderen. Deze aanbevelingen worden in de cursus besproken.

Een goede vervanger van amalgaam is glasionomeercement. Vroeger was dit materiaal slechts geschikt voor gebruik op bepaalde plaatsen in de mond. Dit materiaal is de afgelopen jaren enorm verbeterd. In veel landen is glasionomeercement, met name de hooggevulde variant (HVGIC), niet meer uit de mondzorg weg te denken. De huidige stand van zaken met betrekking tot dit materiaal wordt in de cursus besproken.

De Atraumatic Restorative Treatment (ART) aanpak bestaat uit een preventieve en restauratieve component. De ART-aanpak maakt gebruik van de nieuwe HVGIC’s en dat heeft tot goede resultaten geleid. De ART was oorspronkelijk bedoeld voor gebruik in ontwikkelingslanden, maar omdat ART zo goed presteerde, werd het ook toegepast en onderwezen in andere landen. In het begin veelvuldig bij kinderen, de laatste jaren ook veelvuldig bij ouderen. Sinds de uitbraak van de coronapandemie staat ART nog meer in de belangstelling. De ART-aanpak gebruikt namelijk alleen handinstrumenten en die produceren geen aerosolen zoals de boorbehandeling. Besmetting wordt dus geminimaliseerd. De restauratieve component van de ART-aanpak volgt de huidige aanbevelingen zoals die in het NTvT-artikel staan beschreven.

Cursusinformatie:

Deze cursus bestaat uit een viertal presentaties die een onderling verband hebben en die u het beste in de gepresenteerde volgorde kunt bekijken. De eerste drie presentaties duren ieder ongeveer een uur en de laatste presentatie duurt zo’n veertig minuten. U kunt deze presentaties tussentijds stopzetten en indien gewenst terugkijken. Na iedere presentatie heeft u de mogelijkheid uw kennis te testen aan de hand van enkele toetsvragen. U kunt deze vragen zo vaak maken als uzelf wilt. De cursus wordt afgesloten met een eindtoets die u met een voldoende moet afsluiten (zes van de tien vragen juist beantwoord). Hierna ontvangt u het cursuscertificaat en worden uw gegevens aan het KRT doorgegeven. De totale studieduur bedraagt 4 uur (inclusief het beantwoorden van de vragen).

 

Bij deze cursus ontvangt u het boek ‘The Art And Science Of Minimal Intervention Dentistry And Atraumatic Restorative Treatment’ van Prof. dr. Jo E. Frencken. Nadat u zich heeft ingeschreven voor deze cursus ontvangt u per email een verzoek uw adresgegevens door te geven voor toezending van het boek. Voor meer informatie over deze titel, klik hier

Docent: Prof. dr. Jo E. Frencken

 

Deze cursus informeert u over een veelvoud aan methoden die een aanvulling zijn op het traditionele restaureren van dentinecaviteiten, zoals het plaatsen van Hall-kronen, het aanbrengen van zilverdiaminefluoride, het schoonpoetsen van caviteiten en de ART-aanpak. Deze methoden zijn van belang om goede mondzorg aan met name kinderen en ouderen te geven. De onderliggende handelingen worden ondersteund door de huidige kennis en inzichten binnen de cariologie. In de juli/augustus 2020 uitgave van het Nederlands Tijdschrift van Tandheelkunde (NTvT) staat een artikel over de huidige methoden om carieus weefsel uit caviteiten te verwijderen. Deze aanbevelingen worden in de cursus besproken.

Een goede vervanger van amalgaam is glasionomeercement. Vroeger was dit materiaal slechts geschikt voor gebruik op bepaalde plaatsen in de mond. Dit materiaal is de afgelopen jaren enorm verbeterd. In veel landen is glasionomeercement, met name de hooggevulde variant (HVGIC), niet meer uit de mondzorg weg te denken. De huidige stand van zaken met betrekking tot dit materiaal wordt in de cursus besproken.

De Atraumatic Restorative Treatment (ART) aanpak bestaat uit een preventieve en restauratieve component. De ART-aanpak maakt gebruik van de nieuwe HVGIC’s en dat heeft tot goede resultaten geleid. De ART was oorspronkelijk bedoeld voor gebruik in ontwikkelingslanden, maar omdat ART zo goed presteerde, werd het ook toegepast en onderwezen in andere landen. In het begin veelvuldig bij kinderen, de laatste jaren ook veelvuldig bij ouderen. Sinds de uitbraak van de coronapandemie staat ART nog meer in de belangstelling. De ART-aanpak gebruikt namelijk alleen handinstrumenten en die produceren geen aerosolen zoals de boorbehandeling. Besmetting wordt dus geminimaliseerd. De restauratieve component van de ART-aanpak volgt de huidige aanbevelingen zoals die in het NTvT-artikel staan beschreven.

Cursusinformatie:

Deze cursus bestaat uit een viertal presentaties die een onderling verband hebben en die u het beste in de gepresenteerde volgorde kunt bekijken. De eerste drie presentaties duren ieder ongeveer een uur en de laatste presentatie duurt zo’n veertig minuten. U kunt deze presentaties tussentijds stopzetten en indien gewenst terugkijken. Na iedere presentatie heeft u de mogelijkheid uw kennis te testen aan de hand van enkele toetsvragen. U kunt deze vragen zo vaak maken als uzelf wilt. De cursus wordt afgesloten met een eindtoets die u met een voldoende moet afsluiten (zes van de tien vragen juist beantwoord). Hierna ontvangt u het cursuscertificaat en worden uw gegevens aan het KRT doorgegeven. De totale studieduur bedraagt 4 uur (inclusief het beantwoorden van de vragen).

 

Wim Kluter, tandarts-geriatrie

Casus: Patiënt met aankomende dementie

Een 82-jarige man, zelfstandig wonend samen met zijn vrouw, is een jaar geleden met de fiets gevallen. Sindsdien is hij warrig, kan moeilijk op zijn woorden komen en heeft een evenwichtsstoornis waardoor hij rollatorafhankelijk is geworden. Meneer hecht veel waarde aan een goede functie van zijn gebit maar kan niet meer zelfstandig naar de praktijk komen. Zijn vrouw vindt het prettig als het periodiek mondonderzoek thuis kan worden gedaan.

Wim Kluter studeerde in 1984 af in de tandheelkunde aan de Katholieke Universiteit Nijmegen. In 1989 verscheen zijn proefschrift ‘Oral selfcare for dentate elderly’ (1989). Hij is tandarts-geriatrie en werkt naast zijn algemene praktijk in diverse woonzorgcentra in de regio Nijmegen. Hij richt zich de laatste tijd meer op thuiswonende ouderen die de mondzorgpraktijk niet meer bezoeken. Daarnaast is hij vanaf 2019 Universitair docent aandachtsgebied gerodontologie bij Radboud University Medical Centre Nijmegen.

Leerdoelen:

Na het lezen van van het artikel en het beantwoorden van de vragen:

  • heeft u inzicht in de diagnostiek en risicobeoordeling van specifieke orale problemen bij oudere patiënten
  • heeft u inzicht in specifieke barrières die kwetsbare ouderen ervaren in de toegang van een mondzorgpraktijk
  • leert u hoe zorg en communicatie af te stemmen op de oudere patiënt, rekening houdend met zijn/haar gezondheidstoestand en persoonlijke wensen.

Lees het artikel en test vervolgens uw kennis door het beantwoorden van de vragen. De duur van deze kennistoets is één uur. Als de kennistoets met voldoende resultaat is afgesloten (u heeft hiervoor drie pogingen) ontvangt een KRT studiepunt.